Akülü sandalye yaya mı, taşıt mı?

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 77. maddesi, çocuk, hasta ve engellilere ait motorsuz taşıtların kullanıcılarına yayalarla ilgili hükümlerin uygulanacağını açıkça belirtir. Manuel tekerlekli sandalye kullanıcıları bu nedenle trafikte yaya kurallarına tabidir.

Akülü (motorlu) tekerlekli sandalyeler için Kanun'da ayrı bir hüküm yer almaz. Bu konu uzun süredir tartışılmaktadır. Ancak akülü sandalye, kullanıcının yürüme işlevinin yerine geçen bir hareket desteğidir; düşük hızı ve kullanım biçimi nedeniyle trafikte bir yaya gibi davranmak hem kullanıcı hem çevresi için en güvenli yaklaşımdır.

Kaldırımda mı gidilmeli, yolda mı?

Kanun'un 68. maddesine göre yayalar, taşıt yolunun yanında yaya yolu (kaldırım) veya banket varsa burayı kullanmak zorundadır. Yaya yolu olmayan iki yönlü yollarda ise yolun sol kenarından, yani karşıdan gelen trafiği görerek yürünmesi gerekir.

1. Kaldırım uygunsa kaldırımı kullanın

   Kaldırım yeterince geniş, düz ve rampalıysa her zaman ilk tercih olmalıdır.

2. Kaldırım kullanılamıyorsa en kısa yolu seçin

   Park etmiş araç, inşaat veya rampasız bir köşe nedeniyle yola inmeniz gerekiyorsa, taşıt yolunu yalnızca kaldırıma yeniden çıkabileceğiniz ilk noktaya kadar kullanın.

3. Yolun en kenarında kalın

   Kaldırımsız iki yönlü yollarda, karşıdan gelen araçları görebileceğiniz sol kenarı tercih edin.

4. Kalabalıkta yaya hızına inin

   Kaldırımda yayalarla birlikte ilerlerken hızınızı yürüme hızına düşürün ve geçiş önceliği tanıyın.

2024'te yürürlüğe giren Yaya Yolları ve Kaldırımların Tasarım Kuralları Hakkında Yönetmelik; kaldırım yüksekliklerinin genellikle 3–15 cm arasında olmasını ve kaldırımın trafik kotuna indiği noktalarda en az 90 cm genişliğinde, en fazla %8 eğimli kaldırım rampası yapılmasını öngörür. Uygulamada bu her yerde sağlanmadığından güzergâhınızı önceden tanımanız önemlidir.

Karşıdan karşıya güvenle geçmek

1. Yaya geçidi, okul geçidi veya kavşak kullanın

   Kanun, yayaların taşıt yolunu bu noktalardan geçmesini öngörür. Işıklı geçitlerde yaya ışığına uyun.

2. Geçitten önce durun ve göz teması kurun

   Oturma yüksekliğiniz nedeniyle bazı sürücüler sizi geç fark edebilir. Araçların durduğundan emin olmadan geçmeyin.

3. Kaldırım rampasına düz yaklaşın

   Rampaya açılı girmek yan eğim oluşturur ve dengeyi bozabilir.

4. Geçişi kesintisiz tamamlayın

   Geçit üzerinde durmadan, sabit ve kontrollü bir hızla karşıya geçin.

Görünür olun, hızınızı ortama göre ayarlayın.

Dikkat edilmesi gereken durumlar

7 kontrol

1. Akü yeterli mi?

   Dönüş yolunu da hesaba katarak şarj seviyesini kontrol edin.

2. Frenler çalışıyor mu?

   Joystick bırakıldığında sandalyenin durduğundan ve motor kilit kolunun sürüş konumunda olduğundan emin olun.

3. Işıklar ve reflektörler yerinde mi?

   Akşam dönmeyi planlıyorsanız ışıkları önceden kontrol edin.

4. Lastikler uygun mu?

   Havalı lastiklerde basıncı, dolgu lastiklerde aşınmayı kontrol edin.

5. Güzergâhı biliyor musunuz?

   Kaldırım rampaları, yaya geçitleri ve eğimli bölümleri önceden öğrenin.

6. Hız ayarı ortama uygun mu?

   Kalabalık bir alana çıkacaksanız düşük hız ayarıyla başlayın.

7. Telefonunuz şarjlı ve yanınızda mı?

   Beklenmedik bir durumda yardım çağırabilmeniz için telefonunuzu yanınızda bulundurun. Acil durumlarda 112'yi arayın.